Biberiye(Rosmarinus officinalis)

Başta Türkiye olmak üzere özellikle Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde 1500-1700 m yüksekliklere kadar doğal olarak yetişmektedir. Yayıldığı ülkeler Türkiye, Portekiz, Yugoslavya, Fransa, İspanya, Tunus, Fas, Cezayir ve İtalya'dır. Bunun yanında, dünyanın birçok ülkesinde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Baharat olarak çok tüketilir. Uçucu yağ üretimi açısından üretimi pek yaygın değildir. Hem baharat olarak hem de içerdiği uçucu yağ bakımından oldukça değerlidir. Uçucu yağının antioksidan özelliği çok fazladır. Genellikle parfümeri, kozmetik ve eczacılıkta kullanılır. Özellikle spazm çözücü, romatizma, gargara, burkulmalar, idrar söktürücü, ateş düşürücü, astım ve birçok hastalığa karşı faydalıdır.

Peyzaj bitkisi olarak da sıkça kullanılır. Çit bitkisi olarak ve tıbbi-aromatik bahçelerinde çok tercih edilir.

Bitki Özellikleri: Lamiaceae (Ballıbabagiller) familyasına ait, dik büyüyen, çok sayıda dallara sahip, 1–2 m boylanabilen, kışın yapraklarını dökmeyen, çok yıllık, çalı görünümlü bir bitkidir. Sapı lifsi yapıda, ince, narin, çok dallı ve diktir. Yaprakları dil şeklinde, 2-3 cm uzunlukta, 2-4 mm genişliktedir. (Yapraklarının şekli sebebiyle “Kuşdili” olarak da adlandırılmaktadır.) Eflatun-mavi renkte çiçekleri sürgünlerin uç kısımlarında bulunur. Meyvesi küçük fındıksı yapıda, esmer renktedir. İlkbahar-Yaz aylarında çiçeklenir ve bütün mevsim çiçekli kalır. Yaprakları %8 tanen, %1-2 uçucu yağ içerir. Uçucu yağ içeriğinde de ağırlıklı olarak cineol, kafur, borneol bulunur.

İklim ve Toprak İstekleri: Doğal olarak Akdeniz bölgesinde yetiştiği için yazları kurak, kışları yağışlı olan ılıman Akdeniz iklimini sever. Toprak isteği bakımından çok seçici bir bitki değildir. Ancak, kültürel üretiminde tınlı topraklar tercih edilir. Sıfır rakımdan 1.700 metre rakıma kadar her yükseltide yetiştirilebilir. İklim değişikliklerine dayanıklıdır. Serin iklimlerde yetişebilse de aşırı soğuklarda zarar görür. Su isteği azdır. Kurak koşullarda bile yetişebilir.

Yetiştirme Bilgileri: Tohumla da yetişebilmesine rağmen asıl yetiştirme tekniği çelikle üretimdir. Bitkinin uykuda olduğu geç sonbahar ve kış aylarında bitkinin sürgün uçlarından alınan sert çeliklerle üretimi yapılır. Köklenme ortamı olarak perlit, kum, torf, orman toprağı gibi ortamlar kullanılabilir. Çelikle üretimde köklendirici hormon (IBA, IAA vb) kullanımına gerek duyulmasa da bu uygulama köklenme yüzdesini artırmaktadır. Bitkiden alınan 5-7 cm boyundaki çelikler bünyelerindeki suyu kaybetmeden hızlıca köklendirme ortamına dikilmelidir.

Fidelerin Araziye Dikilmesi: Köklenmesi gerçekleşen fideler İlkbahar (Mart-Mayıs) aylarında araziye dikilir. Dikimler yapılırken biberiye bitkisinin çok yıllık olduğu ve 3. yaşında 80 cm çapa ulaştığı göz önüne alınmalıdır. Bu sebepten dolayı en uygun dikim aralığı sıra arası 1,5 metre sıra üzeri 80 cm’dir. Bu dikim aralığında dekara gereken fide sayısı 850 adettir. Fideler araziye dikildikten sonra hemen can suyu verilir. İlk 2 sene fideler gelişimlerinin hızlı olması için normal sulanır. Daha sonraki senelerde yağ verimi ve kalitesinin yüksek olması için sulama azaltılır.

Hasat: Uçucu yağı alınacak biberiye bitkileri için hasat zamanı tam çiçeklenin gerçekleştiği Haziran-Temmuz aylarıdır. Genç sürgünlerin bulunduğu üst kısmı biçilerek gölgede kurutulur. Kurutma işlemi tamamlandıktan sonra da distilasyon (damıtma) makinasında buhar yöntemiyle uçucu yağları alınır. Baharat olarak değerlendirilecekse aynı şekilde hasadı yapılır ve kurutulur. Kurutma işleminden sonra yaprak kısımları sap kısımlarından sıyrılıp paketlenir.

Neden Yerel Tohum?

Atalık tohumlar gen mirasıdır, bölgenin özelleşmiş yöreye en uygun tohumlarıdır. Bu nedenle korunmalı, kullanılmalı, yaygınlaştırılmalıdır.

Tohum Bağışla

İletişim

Muğla Büyükşehir Belediyesi Yerel Tohum Merkezi Denizli yolu üzeri Bağlarbaşı Mevkii Kötekli-Muğla

Bizi Takip Edin!


Facebook

Instagram